Mësuesit e parë sllavë Kirill dhe Metodij u kanonizuan shenjtor nga Kisha Ortodokse Bullgare për përkthimin dhe përhapjen e librave të vjetër liturgjikë sllavë dhe për përhapjen e krishterimit në mes të sllavëve.

Të shpallur bashkëmbrojtës qiellorë të Evropës nga Papa Gjon Pali II, në shekullin e IX apostujt e shenjtë Kirill dhe Metodij  kryen një vepër kulturore, duke shkatërruar mitin e tri gjuhëve të vetme të shenjta në të cilët ishte e lejueshme të predikohej Dhiata e Re (latinisht, greqisht dhe hebraisht). Me përkthimet e tyre ata hapën rrugën drejt edukimit të krishterë - jo vetëm për sllavët, por edhe për të gjithë popujt mesjetarë.

• Vëllezërit e Shenjtë Kirill dhe Metodij – mbrojtësit e Evropës

Pas misionit iluminist në Moravinë e Madhe dhe Panoninë, kurora e punës së tyre ishte mbërritja në Romë në vitin 868. Papa Adriani II priti personalisht vëllezërit e lindur në Selanik. “Nuk mundi të priste më, por duke marrë me vete të gjithë priftërinjtë dhe hierarkët atje, doli për të takuar shenjtorët. . . “ – kështu e përshkruan ngjarjen nxënësi i tyre Shën Kliment Ohridski.

Studiuesit e shpjegojnë suksesin e të dy vëllezërve me personalitetin e Shen Kirillit, me emrin laik Konstantin Filozof. Me dijet e tij, ai hoqi dyshimet se përkthimet e librave të shenjtë mund të shkaktonin herezi. Një rrethanë e lumtur ishte fakti që vëllezërit sollën dhe i dhuruan Vatikanit lipsanet e Shën Klimenti, i cili ishte një nga papët e parë të Romës dhe një dishepull i Apostujve Pjetër dhe Pali.

Papa Adriani II shenjtëroi dhe bekoi alfabetin dhe përkthimet sllave në kishën romake “Santa Maria Maggiore”. Shërbimet solemne u mbajtën në gjuhën sllave.

Me urdhër të papës, kryepeshkopët Gauderik dhe Formoza shuguruan Shën Metodij kryepeshkop dhe dishepujt e tij priftërinj dhe dhjakë. Më vonë, në vitin 866, Formoza u përcoll në Bullgari si kreu i kishës bullgare të prezantuar nga Princi Boris.

Pas vdekjes së Shën Kirill në Romë, ku u varros, Kryepeshkopi Metodij u kthye në Moravi dhe Bohemi.

Atje, me gjithë pengesat e krijuara nga kleri frank, ai predikonte, pagëzonte dhe përkthente deri në fund të ditëve të tij në vitin 885.

Për punën e tyre, vëllezërit e shenjtë Kirill dhe Metodij rikrijohen në ikonografi si shkrimtarë dhe arsimtarë, duke mbajtur një rrotull me alfabetin glagolitik që ata krijuan. Sot, emri i tyre vazhdon të jetë një urë shpirtërore midis traditave të krishtera lindore dhe perëndimore, si dhe një simbol i unitetit kulturor në Evropë.

• Shenjtorët Kirill dhe Metodij janë paraqitur nëpër ikonat si shkrimtarë dhe mësues

Përgatiti në shqip: Svetllana Dimitrova

Foto: arkiv, BGNES